Doire vs Ciarraí

In Drumcondra, aan de oevers van het Royal Canal, staat de nationale voetbaltempel van  Ierland, Croke Park. Iedere nazomer culmineert hier de strijd om de GAA Football All-Ireland Men’s Finals, naast de hurling finales het event voor sportminnend Ierland.

Croke Park stadion, Dublin City

Croke Park stadion, Dublin City

Ik was in Dublin in 2004 op de dag dat in de aanloop de deelfinale (achtste finale, kwartfinale, ik weet het niet meer zeker) tussen de teams van Derry en Kerry in de Camp Nou van Dublin werd gehouden. De Drumcondra Road stroomde over met verzamelde fans in het groen-geel (Kerry) en het rood en wit (Derry). Stalletjes aan de kant van de weg verkochten shirts en vaandels, vlaggetjes en petten en andere merchandise. In de lokale pub (‘ The Rat And Cage’ ) dronken adepten van beide kampen gebroederlijk een pintje. Mannen, vrouwen, jongens, meisjes, kinderen, honden, iedereen verheugde zich op de komende match. Als regelmatig bezoeker van eredivisiewedstrijden was het een grandioze ervaring de beleving rond deze amateursport mee te maken. Drie jaar later nam ik deel aan een rondleiding door Croke Park. Deze enorme kuip, het op twee na  grootste sportstadion van Europa, bleek gebouwd als thuishaven voor de finales van twee amateursporten, in een land van ruim vier miljoen inwoners.

En nog wat. Heren voetbalsupporters, kom naar Ierland en ervaar hoe de Ieren omgaan met sportwedstrijden. Hoe de beide supportersgroepen gezamelijk de wedstrijden beleven, zowel op de stands als buiten het stadion, in de kroeg. Hooliganism is een onbekend verschijnsel in de Gaelic football wereld. Video.

Posted in Ierse Cultuur, Op reis, in Eire, YnysVideo | Leave a comment

Glendalough

Glendalough, Co. Wicklow

Glendalough, Co. Wicklow

Toeristenval en voormalige hide-out van middeleeuwse monniken diep in de bergen van Wicklow. Glendalough (Glen Da Lough – Dal der Twee Meren, video) is een redelijk geconserveerde vroeg-Ierse geschiedenis in het klein. De roundtower is een van de imposantste van het eiland. In de toren hoopten de broeders zich te kunnen verschansen in tijden van binnenvallende Vikingen en ander rampokkend gespuis. De kloosterschatten konden hoog in het bakstenen gebouw worden opgeborgen. De toegang tot een roundtower is de hoog boven het maaiveld aangebrachte deur, waardoor in geval van nood de ladder na de laatste man kon worden ingehaald. In het National Museum of Ireland is te zien waarom dit noodzakelijk was – de kloostergemeenschappen bezaten een weelde aan met goud en edelstenen belegde kelken en bisschopstaffen, pijen en gebedsboeken waarvan het Book of Kells (in de Bibliotheek van het Trinity College) een beroemd exemplaar is. Aldus bewaarden de kerkvaders niet alleen hun kapitaal, maar niet minder belangrijk ook een aantal van de mooiste laat-keltische kunstuitingen die de wereld kent.

Toch kon de hoge, ronde toren niet voorkomen dat de Ierse kloosters regelmatig werden geplunderd en verwoest (ook na de Vikingperiode). Dat overkwam zelfs Glendalough in haar afgelegen dal, aan een zijde door de woeste Wicklow Gap beschermd. In 1398 werd het complex vrijwel verwoest achtergelaten (op de toren na). Vandaag de dag heeft het complex andere problemen, zoals op deze website te lezen valt:

DUE TO FLOODING AS A RESULT OF SEVERE WEATHER CONDITIONS, THE AUDIO VISUAL DISPLAY AT THE SITE WILL NOT BE AVAILABLE UNTIL FURTHER NOTICE. (25th Oct, 2011)

Posted in Op reis, in Eire, YnysVideo | Leave a comment

In de Vale of Clara

‘Laat mij eens het typische Ierland zien’. Als je als doorgewinterde hiberniaan voorbereid wil zijn op deze vraag, sta er dan eens bij stil, dacht ik. Wat schiet me te binnen? De kusten van Kerry, blakend van het zonlicht. De hagen van de county Clare, met zijn pracht aan maretak en bloeiende fuchsia. De doolhoven van het land van Tara en de Boyne. De aanblik van de Benbulben, komend vanaf Sligo…

Laragh, Co. Wicklow

Laragh, Co. Wicklow

Nog meer waarschijnlijk, maar wellicht uiteindelijk zeker het overhangende groen van de Vale of Clara. Het begint al met die naam, Vale of Clara, alsof je het geheime koninkrijk van de Firbolgs binnengaat, en op moet passen voor achter dikke wilgenstammen loerende Faeries. Gelukkig, toevallig of niet,  hadden we ‘Derek Bell’s Ireland’  bij de hand, en spoedig omlijstte de kabbelende harpmuziek van deze meester het betoverende panorama dat zich na iedere bocht aan ons ontvouwde, de hele weg naar Laragh lang. Als u begrijpt wat ik bedoel… Filmpje !

Posted in Op reis, in Eire, YnysVideo | Leave a comment

Een protestantse zondag

Op een zondagmorgen togen we richting Armagh, na een paar dagen in de county Monaghan te hebben rondgehangen. De protestantse zondag ontvouwde ons geleidelijk over de grens, in het slaperige marktplaatsje Aughnacloy, op een driesprong van wegen (Omagh – Dungannon – Armagh). De plaatselijke pub was nagenoeg leeg, en af en toe kwamen een of meer auto’s voorbij in deze grensplaats die niet meer is dan een doorgaande weg. Na een kop koffie zetten we koers naar Armagh Town, in de (ijdele) hoop wat meer sjeu aan de dag te geven.

Aughnacloy, Co. Tyrone

Aughnacloy, Co. Tyrone

In Caledon, onze volgende stop, heerste de bekende zondagse stilte van de Dag Des Heeren (de plaatsnaam leek op een Schotse invloed te duiden) Aan de rand van het plaatsje bevond zich een complex met oude barakken. Deze overigens prachtig groene streek was altijd al berucht om de spanning tussen de aanhangers van de Paap en die van de Queen. Bandit Country noemen ze het. Eens logeerden we in het stadje Cavan, en onze landlord herinnerde zich nog goed hoe het was om de grens over te gaan.

Je reed tussen prikkeldraad door in een soort labyrint, met aan weerszijden zwaarbewapende politiemannen. Je moest uitstappen en je auto kon zonder pardon binnenstebuiten gekeerd worden. Na lang wachten kon je doorrijden. De sfeer was erg gespannen. Dit deed je niet voor je plezier. Het was een trieste tijd.

Hierbij vergeleken heerste er nu een vreemde rust in het grensland. Niets deed nog aan de grens tussen twee landen denken. Het was alsof men het met alle macht wilde vergeten. Alhoewel het inmiddels over tienen was, was in het plaatsje geen levende ziel te bekennen. Het deed mij denken aan plaatsjes in het Land van Altena, waar de luikjes dicht bleven en je kilometers lang de dijk af kon ietsen zonder ook maar iemand tegen te komen.
Onderweg naar Armagh belden we aan bij een Bed and Breakfast zodat we onbekommerd en voorzien van een dak boven ons hoofd de omgeving konden verkennen. Er werd niet opengedaan, zelfs niet na herhaaldelijk aanbellen. O ja, het was zondag, en dit was Ulster. De neervallende regen zorgde voor een oud en vertrouwd gevoel.

Posted in YnysVideo | Leave a comment

Midleton Distillery

Midleton Distillery, Co. Cork

Midleton Distillery, Co. Cork

De geboorteplaats van menige Jameson’s en Paddy, de beroemde whiskeys van Ierland, is Midleton. Anders dan de achternaam van Kate schrijf je de naam met een d . Ook het beroemdste label spreek je anders uit dan dat je het schrijft (Jemmieson). Van het zuivere water van oostelijk Cork en de gerst die Guinness overlaat wordt de enige echte Ierse uisge beatha gedistilleerd volgens de Ierse methode van drieledige distillatie. Dit in tegenstelling tot de tweeledige Schotse manier. Behalve dat de Schotten hun drankje whisky noemen (zonder e) claimen zij de drank te hebben uitgevonden, hetgeen door hun zuidwesterburen wordt bestreden. En ze hebben een punt, aangezien het distilleren van whiskey zijn oorsprong vindt in de kloostergemeenschappen aan de hooglandkust en op de eilanden. Een aangezien het geloof zich vanuit Ierland over Schotland verspreidde, zou ook de whiskey wel eens een Ierse oorsprong kunnen hebben. Dat neemt niet weg dat de Ierse variant over het algemeen zachter voor de keel is dan zijn Schotse tegenhanger, die vaak scherper maar ook fantasievoller is. Daar moet men dan maar even in de sfeervolle gelagkamer in Midleton vanaf zien, hetgeen onmogelijk een onoverkomelijke opgave kan zijn.

Posted in Eten en Drinken, Op reis, in Eire, YnysVideo | Leave a comment

The Cobh of Cork


Haven van Cobh, Co. Cork

Haven van Cobh, Co. Cork

 

 

 

On the fourth of July Eighteen Hundred and Six we set sail from the sweet Cobh of Cork. In our hull we held a cargo of bricks for the Grand City Hall of New York. Aldus opent de epische klassieker Irish Rover.

Cobh, een zeehaven in Cork Harbour, een van ‘s werelds grootste natuurlijke havens, is groot geworden als vertrekplaats van emigrantenschepen met bestemming Noord-Amerika. In de hongersnoodsjaren na 1845 eindigden de schepen die vanuit Cobh het ruime sop kozen niet zelden op Ellis Island. Dit eilandje in de monding van de Hudsonrivier, even buitengaats Manhattan gelegen, was het centrale inkomstpunt voor emigranten naar de Verenigde Staten. Straatarme Ieren die de overtocht overleefden (de benaming coffin ships was in die tijd zeer gangbaar) werden op Ellis Island ontluisd, ontsmet, en ook vaak teruggestuurd. Vaak werden mensen maanden op het eiland in quarantaine gehouden. Voor diegenen die mochten blijven was Cobh een van de laatste herinneringen aan het land dat men achterliet.  Vandaag is het stadje dat in Victoriaanse tijden Queenstown heette alleen al door de schoonheid van de natuurlijke haven de moeite waard. De plaats heeft een voor haar geringe grootte opmerkelijke cosmopolitisch zweem over zich. Dit wordt versterkt door de kathedraal die tot een van de imposantste van Ierland gerekend mag worden alsmede het klimaat dat duidelijk subtropische trekjes heeft. Video. Voorwaar een reeks volzinnen waar wijlen Willem Duys zijn vingers bij zou aflikken — reeds!

Posted in Op reis, in Eire, YnysVideo | Leave a comment

Het Dossier Lusitania

Lusitania Monument bij Old Head Of Kinsale, Co. Cork

Lusitania Monument bij Old Head Of Kinsale, Co. Cork

Aan de zuidkust van de county Cork ligt het bij yachties populaire Kinsale, een oud toeristisch vestingplaatsje. Even buitenaf klost de zee tegen de dramatische kliffenkust bij Old Head. Vijftien kilometer buitengaats ligt op de bodem van de zee nog steeds het wrak van de oceaanstomer Lusitania die hier in 1915,  komend uit New York en op weg naar Liverpool, door een Duitse U-Boot tot zinken werd gebracht en zo’n twaalfhonderd opvarenden binnen achttien minuten naar de haaien zond. De Eerste Wereldoorlog woedde in alle hevigheid en het schip stond op een lijst van bewapende schepen. Achteraf bleek dat er geen bewapening was geinstalleerd, maar wel dat er explosieven vervoerd werden…

De Head zelf is een rotsachtige kaap in de Ierse Zee, waarvandaan enkelen het zeemansgraf van zoveel mensen gadesloegen, onmachtig om te helpen. Aan de voet van de kaap herinnert een kolomvormig monument aan deze catastrofe. Ironisch genoeg is de Old Head of Kinsale nu een luxe golf drive,  schitterend gelegen en met een fantastisch uitzicht over de baren, terwijl u relaxt een balletje slaat. Over een handicap gesproken… (Video)

Posted in Ierse Historie, Op reis, in Eire, YnysVideo | Leave a comment

Mizen Head

Mizen Head, Co. Cork

Het eiland afzakkende moet eens het absolute einde komen, en voor het eiland van de Heilige Patrick is dat Mizen Head. Down Under is een kaap met aan het uiteinde een rotspunt – eilandje zo u wilt – doch is het met het vasteland verbonden middels 1. een kiezelstrandje 2. een voor onbevoegden niet toegankelijke loopbrug. Op de punt bevindt zich een van Ierlands meeste beruchte weerstations, die voor de Ieren de wacht houdt over een groot deel van de Keltische Zee, opdat diezelfde Ieren rustig hun Black-Stuff-roezen kunnen uitslapen. Veel heeft deze uitkijkpost – al dan niet met weerstation – in de loop der eeuwen kunnen aanschouwen. De komst van de Firbolgs en Mileziers, die het eiland in mythische tijden bereikten. De vrome, door de zee geharde monniken die op het eiland de boodschap van de man van Nazareth kwamen verspreiden, en zich op eendere rotspunten vestigden. De Lusitania en andere passagiersschepen die voor deze kusten vergingen, en de klandestiene bootjes waarmee heldhaftige vrijheidsstrijders hun militaire contrabande aan land brachten. Iedere dag kijkt Mizen Head over de zee uit en komt het met een weervoorspelling. Voor ons is dat de plaats waar onze regen vandaan komt, zo lijkt het, maar vaak ook vergissen we ons deerlijk.

 

Posted in Op reis, in Eire, YnysVideo | Leave a comment